Astana Logic Group
Қазақстандық модельдер теориясы мектебі кеңестік математикалық логика мектебінің бір бөлігі ретінде қалыптасып, сонымен қатар Сібір алгебра және логика мектебімен тығыз байланыста дамыды. Бұл үдерісте қазақстандық зерттеушілердің Новосібір Академқалашығымен, ең алдымен КСРО Ғылым академиясы Сібір бөлімшесінің Математика институтымен тұрақты ғылыми байланыстары маңызды рөл атқарды.
Қазақстандық математикалық логика мектебінің қалыптасуындағы тау тұлға Асан Дабысұлы Тайманов болды. 1960-жылдары ол Қазақстан үшін математикалық кадрлар даярлау жүйесін құруға тікелей қатысты. 1968–1970 жылдары Алматыда қызмет атқара жүріп, А.Д. Тайманов Қазақ КСР Ғылым академиясының физика-математика ғылымдары бөлімшесінің академик-хатшысы, Қазақ мемлекеттік университетінің математикалық логика кафедрасының меңгерушісі және Математика және механика институтының директоры қызметтерін атқарды. Оның бастамасымен Қазақстандағы математикалық логиканың кейінгі дамуына елеулі ықпал еткен бірқатар құрылымдар құрылды: физика-математика мектебі, ҚазМУ-дың алгебра және математикалық логика кафедрасы, алгебра және математикалық логика зертханасы, сондай-ақ қолданбалы математиканың бірқатар зертханалары.
Қазіргі кезеңде осы ғылыми дәстүрдің елеулі бөлігі Астанада, ең алдымен Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің механика-математика факультетінде жалғасын табуда. Мұнда ғылыми жетекшілік, бірлескен зерттеулер және ортақ ғылыми дәстүр арқылы өзара байланысқан қазақстандық математикалық логика мектебінің бірнеше буын өкілдері қызмет етеді.
Сонымен қатар, Новосібір алгебра және логика мектебімен қалыптасқан ғылыми байланыстар сақталып, Қытай, Сингапур, Франция, Малайзия, АҚШ және Ұлыбританияның ғылыми орталықтарымен ынтымақтастық дамып келеді. Модельдер теориясы, алгебралық логика, есептелімділік теориясы және логиканың қолданбалары салаларында зерттеушілердің жаңа буыны қалыптасуда.
Зерттеушілер мен ғылыми байланыстардың Астанада осылайша шоғырлануы Astana Logic Group — математикалық логика және онымен сабақтас бағыттардағы мамандарды біріктіретін ғылыми қауымдастықтың қалыптасуына негіз болды. Ғылыми орталықтың болуы тек бір қалада жұмыс істейтін зерттеушілердің санымен анықталмайды. Қалыптасқан ғылыми орталықтың маңызды белгілеріне тұрақты ғылыми қауымдастықтың, жүйелі семинарлар мен бірлескен зерттеулердің болуы, жас мамандарды даярлау, халықаралық ғылыми іс-шараларды ұйымдастыру және басқа ғылыми орталықтардың жетекші зерттеушілерін тарта алу жатады.
2022 жылдан бастап астаналық логиктер модельдер теориясы бойынша ғылыми семинарды тұрақты түрде ұйымдастырып келеді. 2023 жылы семинарға А.Д. Таймановтың есімі берілді. Бұл қазіргі ғылыми мектептің қазақстандық математикалық логика дәстүрлерімен сабақтастығын көрсетеді.
Топ қызметінің негізгі бағыттарының бірі — халықаралық ғылыми іс-шараларды ұйымдастыру. Модельдер теориясы бойынша Қазақ-Француз коллоквиумы 2022 жылы Лионда өткізіліп, 2025 жылы Астанада, ЕҰУ базасында астаналық логиктердің ұйымдастыруымен жалғасын тапты. Қазақ-Француз логикалық коллоквиумының тарихи маңызы ерекше, өйткені ол 1990-жылдары қалыптасқан қазақстандық және француз логиктері арасындағы ғылыми байланыстар дәстүрін жалғастырады. Бұл дәстүрдің Астанада жаңғыруы қазақстандық логика мектебінің сабақтастығын ғана емес, сонымен бірге оның өзіндік халықаралық ғылыми алаң қалыптастыру қабілетін де көрсетеді.
Топ сондай-ақ Қазақстан логиктері мен халықаралық математикалық қауымдастық арасындағы ынтымақтастықты дамытуға бағытталған Asian Logic Сurultai халықаралық ғылыми кездесуін ұйымдастырады.
Қолданбалы бағыт Steppe CryptoLOGIC Workshop арқылы дамытылып, математикалық логика, алгебра, криптология және оларға сабақтас зерттеу бағыттарын біріктіреді.
Тұрақты ғылыми семинардың жұмыс істеуі, ғылыми мектеп дәстүрінің сабақтастығы, халықаралық коллоквиумдар мен воркшоптардың жүйелі ұйымдастырылуы Astana Logic Group-ты Қазақстан мен Орталық Азиядағы қалыптасып келе жатқан математикалық логика ғылыми орталығы ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.
