«Taimanov Seminar on Model Theory» ғылыми семинарында шақырылған профессор реверсивті математика және криптология мәселелері бойынша баяндама жасады

2026 жылғы 27 қаңтарда Taimanov Seminar on Model Theory аясында шетелдік ғалымның қатысуымен ғылыми семинар өтті. Семинарда Николай Алексеевич Баженов (Новосибирский государственный университет, Академгородоктағы Матцентр) On Primitive Recursive Reverse Mathematics тақырыбында баяндама жасады. Баяндама криптология және теориялық информатика саласындағы зерттеушілер үшін ерекше қызығушылық тудырды.

Өз баяндамасында спикер примитивті-рекурсивті шектеулер жағдайындағы реверсивті математиканың қазіргі нәтижелерін қарастырды. Атап айтқанда, белгілі бір математикалық тұжырымдарды дәлелдеу үшін қандай логикалық принциптер мен есептеу ресурстарының ең аз жиыны қажет екені талданды. Бұл тәсіл дәлелдеу күшін формальды түрде салыстыруға және конструктивті және неконструктивті аргументтердің ара-жігін нақтылауға мүмкіндік береді.

Реверсивті математиканың криптология үшін маңыздылығы — криптографиялық алгоритмдер мен қауіпсіздік дәлелдерінің негізінде жатқан ең төменгі есептеу және логикалық алғышарттарды айқындауында. Мұндай талдау ресурстары шектеулі модельдерде жұмыс істейтін криптожүйелерді формальды сипаттау, қауіпсіздік редукцияларының дұрыстығын тексеру және автоматтандырылған дәлелдеу әдістерін қолдану үшін аса өзекті. Теориялық информатика тұрғысынан бұл нәтижелер формальды верификация және дәлелдеу жүйелерін дамытуда маңызды рөл атқарады.